رمان ادیبانه و چشمگیر مهبد سراجی که اولین اثر وی به­شمار می­رود، چهره­ای آشکار و زنده از رشد و بلوغ، درک عشق و آگاهی از واقعیت زندگی در کشوری را به تصویر می­کشد که در دهۀ 1970 (1350) در آستانۀ انقلاب قرار گرفته است.

     "پشت­بام­های تهران" در محله­ای متوسط از پایتخت بی­در و پیکر ایران آغاز می­شود. پشت­بام خانۀ "پاشا شاهد" جایی لذتبخش و عالی برای خوابیدن در شب­های گرم تابستان است. همچنین آنجا برای تماشای ستاره­ها، سیگار کشیدن­های پنهانی، صحبت کردن دربارۀ فیلم­های آمریکایی، در میان گذاشتن رازها، تجزیه و تحلیل مسائل و عذاب کشیدن در دوران آزمایش­ها و رنج­های خاص پسری هفده ساله عالی و بی­نظیر است؛ پسری که عاشق نیز هست.

     پاشا از همان جا ساکت و آرام به تماشای "زری"، عشق پنهانی­اش می­نشیند؛ به تماشای دختر زیبای همسایۀ دیوار به دیوار که نافش را به اسم دوست و معلم پاشا بریده­اند، به نام مردی که ملقب به دکتر است و همۀ محله عاشق و شیفته­اش بوده و به او احترام می­گذارند.

     از همین جایگاه بلند است که راوی تعقیب و دستگیری وحشیانۀ دکتر توسط افراد ساواک را می­بیند و زندگی تحت سلطۀ ظالمانۀ رژیم را درک می­کند. پاشا بسیاری از اتفاقات مهم را از همان جا مشاهده و روایت می­کند. ماجراهایی که هر یک با دیگری در هم تنیده و پیامدهایی غیرمنتظره و در نهایت رمانی بسیار زیبا را خلق می­کنند.

     مهبد سراجی می­گوید: "از ده سالگی به موهبت کتاب خواندن دست یافتم؛ زمانی که روی پشت­بام خانه­مان در تهران نشستم و خود را غرق خواندن کتاب "سپیددندان" اثر جک لندن کردم. من بی­اندازه شیفتۀ قدرت کلماتی شدم که مرا به جاهایی می­بردند که اصلاً نمی­شناختم اما در من حسی به وجود می­آوردند که انگار تمام عمر در آنها زندگی کرده بودم. این تجربه­ بود که هرگز مرا رها نکرد. بعدها، شروع به نوشتن داستان­های خود کردم و خیلی زود دریافتم که نوشتن از هر کار دیگری که تا آن زمان انجام داده بودم برایم ارضاکننده­تر است. از غروب شروع به کار کرده و سپیدۀ صبح دست از نوشتن برمی­داشتم؛ خسته و هلاک، شاد و خرسند و بدون آنکه گذر شب را حس کرده باشم. هدف من از نوشتن " پشت­بام­های تهران " آشنا کردن خوانندگان با ایران و زنده کردن بخش کوچکی از فرهنگ چند هزار سالۀ آن بود. درست زمانی که بیشتر اوقات زادگاهم در اخبار و رسانه­ها بنام " دشمن " خوانده می­شد، تصمیم گرفتم داستانی دربارۀ دوستی، طنز، عشق و امید بگویم؛ دربارۀ تجربه­هایی جهانی و همگانی که مردم دنیا در هر زمان و مکانی برای آنها ارزش قائل هستند. می­خواستم آن جنبه از ایران و ایرانی را نشان دهم که معمولاً از دید جهانیان پنهان است ــ مردم صمیمی، شوخ­طبع و دست و دل­بازش را. شاید هنگامی که این رمان را می­خوانید؛ هنگامی که دوستان "پاشا" ــ احمد، فهیمه، دکتر، ایرج و زری ــ را می­بینید؛ همراه با پاشا در کوچه­ پس کوچه­های محله­اش پرسه می­زنید؛ شبی را بالای پشت­بام خانه­اش می­گذرانید، دزدکی پنجرۀ خانۀ همسایه­هایش را دید می­زنید و عاشق دختر همسایۀ دیوار به دیوار می­شوید؛ میزان عشق و دلبستگی من به ایران و هموطنانم را درک کنید. شما متوجه خواهید شد که چرا هنوز هم شعله­های امید برای ایران در قلب من و بسیاری از ایرانیان داخل و خارج از کشور با قدرت تمام روشن و مشتعل است.

     از آن زمان که در سالهای دور ابتدا خود را غرق خواندن "سپیددندان" کردم، تاکنون صدها کتاب خوانده­ام و بیشتر اوقات پس از خواندن یک کتاب آرزو می­کردم بتوانم افکار و احساساتم را بطور مستقیم با نویسندۀ آنها در میان بگذارم. بنابر این از شما دعوت می­کنم با من تماس بگیرید. اگر مایل هستید نظرتان را دربارۀ "پشت­بام­های تهران" بیان کنید یا اگر باشگاه کتابی دارید که آمادگی برقراری گفتگو از طریق اینترنت (چَت) را دارد، یادداشتی به آدرس  mahbod@rooftopsoftehran.com بفرستید. از صحبت دربارۀ رمانم خوشحال خواهم شد و داستانم را با شما در میان می­گذارم."  

     مهبد سراجی از سال 1976 (1355) با هدف تحصیل به ایالات متحده امریکا رفت. او قصد داشت در رشتۀ مهندسی عمران تحصیل نموده و پس از بازگشت به ایران در صنعت رو به ترقیِ ساخت و ساز کشور مشغول به کار شود. اما سرنوشت به گونۀ دیگری رقم خورده بود و او وادار به تغییر برنامه شد و تا سال 1989 در دانشگاه آیووا باقی ماند و تا مقطع دکترا به تحصیل ادامه داد.

     مهبد سراجی  در سایت خود از سختی­های بسیاری سخن گفته که در طول تحصیل برای گذران زندگی تحمل نموده است؛ از بی­پولی، رنج­های فراوان، تصادف رانندگی هولناک و پیامدهای باز هم هولناکش، از جمله اجبار در کار کردن به رغم توصیۀ پزشک و دردهای شدید بدنی و مصرف بی اندازۀ مسکن برای کسب توانایی ادامۀ کار و ...

     سراجی اکنون با همسرش در سن­فرنسیسکو زندگی می­کند. او سخنوری پرطرفدار و بی­نظیر است و بیشتر اوقات برای آموزش طرح­های توسعۀ مدیریت در جهان از او که عاشق تدریس و بحث است دعوت به عمل می­آید. سراجی در بیش از 25 کشور مختلف کار کرده است. او به­تازگی  "پشت­بام­های تهران" را منتشر ساخته. نوشتن این کتاب 3 سال به­طول انجامیده؛ این رمان زندگی­نامۀ سراجی نیست، اما برخی از اتفاقات آن براساس تجربه­های واقعی است.

     سال گذشته، پس از موفقیت چشمگیر این کتاب، سراجی در گفتگویی که با صدای امریکا انجام داد، توضیحات کاملی دربارۀ این کتاب و فعالیت های خود ارائه نمود. این کتاب مورد تحسین بسیاری از منتقدان و نشریات مشهور و معتبر جهان قرار گرفته و جزء 25 کتاب اول مورد علاقه و توجه باشگاه­های کتاب انتخاب شده است. سراجی برای این کتاب تورهای متفاوتی ترتیب داده و برنامه­های دیگری نیز در پیش دارد. با مراجعه به سایت  می­توانید اطلاعات کامل­تری دربارۀ مهبد سراجی، وبلاگ، کتاب و فعالیت­های او  کسب کنید.

    امیدوارم امکانی فراهم شود که این کتاب در دسترس علاقمندان ایرانی نیز قرار گیرد. این کتاب از سوی انتشارات پنگوئن، در 352 صفحه و در تاریخ 5/5/2009 منتشر شده است.

مشترک گرامي

دسترسي به اين سايت امکان پذير نمي باشد
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

من کلاً آدم امیدواری هستم. ضمن تقدیر از احترام خاصی که مسئولین امر در این جمله ی نمادین به مردم عزیز کشورمون میذارن ( از این موارد کم پیدا می شه، برای همین دست کم هر روز به 20-30 تا سایتی که بسته شده مراجعه کنین تا طعمش رو بهتر و بیشتر بچشین. احتمالاً به این می گن: " احترام ملی "، یه چیزی شبیه به رسانه ی ملی، یا یه چیزی تو این مایه ها!)  بله، داشتم می گفتم که من کلاً آدم امیدواری هستم. همیشه فکر می کنم بالاخره شاید یه روز یه کسی مسئول انسداد بعضی از سایت ها بشه که یک کمی هم سواد و یک کمی هم رقت قلب داشته باشه. 

چند روزی بود به هر دری میزدم که بتونم سایت نویسنده ای که اولین کتابش رو اون طرف دنیا نوشته و حتی بیچاره هنوز حق تألیف اولین کتابشو نگرفته و هنوز تو ایران هیچ کس ( شاید چند نفر انگشت شمار ) اونو نمیشناسن و هیچ کاری هم به جنس و زبری و نرمی و آب رفتن یا بشور-بپوش بودن ِ انواع تحرکات جامعه ی ما ( از هر نوعش ) نداره، باز کنم. از هر راهی می رفتم نمی شد. نخندین ها، من واقعاً هیچ نرم افزاری برای رفع انسداد سایت ها ندارم. حالا این از چه جهت حساب می شه، دیگه به قضاوت شما بستگی داره! خلاصه دست به دامن دوستان عزیز شدم. گفتم حالا بیخودی تو اینترنت موس صد تا یه غاز نزنم، از دوستان کمک بگیرم بهتره. اما دیدم خدارو شکر، جز یکی دو تا از دوستان هیچ کس جواب نداد، اونا هم لینک نفرستادن، فقط مراتب همدردی شونو اعلام کردن که من همین جا تشکر می کنم.

به همین دلیل هم می خواستم بگم برای این مردم بسیار قانونمند و خوب و قانع، آخه چرا می خواین " آنتی پروکسی " بذارین؟!؟! این همه هزینه و این همه وقت و خیلی چیزای دیگه هدر می ره. من تو حلقه ی دوستان خودم که متوجه شدم هیچ کس بعد از دیدن جمله ی درشت بالا به فکر استفاده از راههای مقابله با اون نمیفته. حالا تعمیم بدیم به جامعه، همه دوست دارن همین طوری بهشون احترام گذاشته بشه. حالا چه فرقی می کنه این احترامو کی بذاره، یه آدم بی سواد و ... یا یه نفر دیگه. مهم این " احترام ملی" است و بس!  

اما با تمام این حرفها که برای من سایتی رو هم باز نمی کنه، فکر کنم به زودی باید فاتحه ی " فصل اول " رو بخونم. واقعاً وقتی برای پیدا کردن مطالب یک مقاله ی 4-5 صفحه ای باید یک هفته تو اینترنت وقت تلف کنم و بعد تازه بشینم سر ترجمه اش، دیگه کی به کارای دیگه برسم؟! 

اما بازم امیدوارم!   

نویسنده و مترجم گرامی، آقای علیرضا اجلی سومین دوره­ی  کارگاه مبانی داستان کوتاه خلاق را برگزار می­کند.

وقتی حدیث نفس را از قلم دیگران می خوانیم، با همه ی تلخی، خوشحال می شویم که درد دلمان گفته شده و  آن چه پشت پرده ی تظاهر به ادب دوستی و دغدغه ی فرهنگ پنهان بوده، آشکار شده.

سخن درباره ی مافیای ادبیات و کتاب بسیار است. از هزارتویِ گرفتن مجوز و اصلاحات که حتی واژه ها و ترکیب هایی مانند  " دیلاق "، " سینه کش ِ کوه " و " روی هم رفته " را بر نمی تابد گرفته، تا پایانی ترین مرحله که گاه کتابت در جشنواره ای نام برده می شود و می بینی نتیجه که تغییر کرده، هیچ، با اعلام نتایج مدام دو یا سه ناشر برای گرفتن جایزه یا لوح یادبود به روی صحنه دعوت می شوند و  در آخر متوجه می شوی که در واقع همه ی آنها بین همان دو یا سه نفر نور چشمی تقسیم شده و باقی برای خالی نبودن عریضه نام برده شده اند.

برای من که سالها پیش در کار ترجمه از کسی زخم خوردم که در حال حاضر از جمله بزرگ ترین اعضای مافیای ادبیات کشور محسوب می شود ــ و از بابتِ  پایداری اش سزاوار تبریک است ــ  خواندن، نوشتن و شنیدن این موضوعات جز تسکینی موقت بر این درد نیست. اما از آن جهت که موجب آگاهی افراد بیشتری می شود، تلاش بیهوده ای هم نیست.

مطالب ارزشمند و قابل تأمل درباره ی وضعیت کتاب و مجوز و انتشار و توزیع و ... را در این سایت ها بخوانید:

http://www.medad.net/wpm/?p=513  حسین نوش آذر

http://ssm-lit.blogfa.com/post-101.aspx  سعید سبزیان

http://elahedehnavi.blogspot.com/2009/11/blog-post_30.html  الاهه دهنوی

http://mankhabdideham.blogfa.com/post-157.aspx  مریم منصوری